AI en verantwoord AI-gebruik

Praktische ondersteuning voor gemeenten bij de verantwoorde inzet van AI.

Van AI-beleid en governance tot experimenten, implementatie en AI-geletterdheid.

Herkenbare situatie?

AI is er al. Nu de kaders nog.

Gemeenten hoeven niet te wachten op een AI-strategie om te beginnen. AI is er al: via Microsoft Copilot in de mailbox, ChatGPT op de laptop van medewerkers, en AI-functionaliteit die leveranciers stilletjes toevoegen aan zaaksystemen en vakapplicaties.

De vraag is niet meer óf gemeenten AI gebruiken, maar hoe. En wie er verantwoordelijk voor is. De EU AI Act maakt duidelijke kaders niet langer optioneel: gemeenten die AI inzetten zijn verplicht dit te registreren, beoordelen en verantwoorden.

Let op: De EU AI Act is van kracht. Gemeenten die AI-systemen inzetten in besluitvorming over inwoners vallen in de categorie hoog-risico en hebben concrete verplichtingen.

Geen beleid, wel gebruik

Medewerkers gebruiken AI-tools zonder dat er afspraken zijn over wat wel en niet mag met gemeentelijke data.

Persoonsgegevens in AI-tools

Zonder richtlijnen belanden gevoelige gegevens van inwoners in commerciële AI-platformen.

Geen AI-register

De AI Act vereist een overzicht van alle AI-systemen die de gemeente inzet. De meeste gemeenten hebben dit nog niet.

Geen verantwoordelijke

Wie is eigenaar van AI-beslissingen? Zonder governance is er niemand die de regie voert.

Onze aanpak

Van experiment naar verantwoord gebruik

1

Inzicht

Welke AI wordt al gebruikt? We brengen het volledige AI-landschap in kaart, inclusief risico-indeling conform de EU AI Act.

2

Richting

AI-beleid, richtlijnen en governance die passen bij de gemeente. Wie is verantwoordelijk? Wat mag wel en niet?

3

Realisatie

Concrete AI-toepassingen in een veilige omgeving. Medewerkers leren door te doen, binnen heldere kaders.

4

Borging

AI-register bijhouden, risico’s monitoren en verantwoording afleggen aan bestuur, inwoners en toezichthouders.

Wat mag wel

  • AI gebruiken voor tekstverbetering en samenvatting van interne documenten
  • Anonieme data verwerken in AI-tools voor analyse
  • AI inzetten als ondersteunend hulpmiddel bij besluitvorming (niet als beslisser)
  • Experimenteren in een afgeschermde omgeving met testdata
  • Open-source AI-tools inzetten die voldoen aan AVG en AI Act

Wat mag niet

  • Persoonsgegevens van inwoners invoeren in commerciële AI-tools zonder verwerkersovereenkomst
  • AI volledig autonoom laten beslissen over rechten of plichten van inwoners
  • AI-systemen inzetten die niet zijn opgenomen in het AI-register
  • Medewerkers zonder training toegang geven tot generatieve AI-tools
  • Resultaten van AI presenteren als eigen werk zonder verificatie

Onze oplossingen

Concrete producten voor gemeenten

Van een eerste scan tot volledige governance-inrichting. Elk product is afgestemd op de praktijk van gemeenten.

AI Startscan

Inzicht in

  • Huidige AI-toepassingen binnen de gemeente
  • Risico’s en kwetsbaarheden
  • Kansen voor verantwoord gebruik
  • Mate van AI-volwassenheid

Resultaat

  • Heldere rapportage
  • Concrete roadmap
  • Prioriteiten en aanbevelingen
Meer informatie

AI Beleidskader

Praktisch AI-beleid voor gemeenten

  • Aansluiting op de EU AI Act
  • Rollen en verantwoordelijkheden
  • Privacy en informatiebeveiliging
  • Ethische kaders
  • Governance-structuur
Meer informatie

AI Richtlijnen voor Medewerkers

Heldere spelregels voor dagelijks gebruik

  • Wat mag wel en wat mag niet
  • Omgaan met persoonsgegevens in AI-tools
  • Gebruik van generatieve AI
  • Melden van incidenten
Meer informatie

AI Geletterdheid

Workshops en bewustwording voor

  • Bestuur en college
  • Management en leidinggevenden
  • Medewerkers in de uitvoering
Meer informatie

AI Governance

Inrichting van

  • Eigenaarschap en mandaat
  • Besluitvorming over AI-inzet
  • Risicobeheersing en monitoring
  • Intern toezicht en verantwoording
Meer informatie

Praktische toepassingen

AI is meer dan beleid

Naast kaders en governance helpt infAware gemeenten ook bij concrete AI-toepassingen die direct waarde opleveren.

AI-pilot documentanalyse

Grote hoeveelheden beleidsdocumenten, rapporten of correspondentie snel samenvatten, categoriseren en doorzoekbaar maken. Bespaart uren werk bij beleidsmedewerkers en juristen.

Pilot beschikbaar

AI voor inwonersvragen

Een AI-assistent op basis van gemeentelijke informatie die inwoners helpt bij veelgestelde vragen, zonder dat medewerkers elke keer hetzelfde moeten uitleggen.

In verkenning

AI voor kennisontsluiting

Maak interne kennis doorzoekbaar. Medewerkers vinden snel antwoorden in beleid, procedures en archieven zonder eindeloos te zoeken in SharePoint of het zaaksysteem.

Pilot beschikbaar

AI-assistent voor beleidsontwikkeling

Ondersteuning bij het schrijven, samenvatten en toetsen van beleidsnota’s. AI als sparringpartner voor beleidsmedewerkers, niet als vervanger.

In verkenning
Onze eigen AI-omgeving: Voor documentanalyse en kennisontsluiting beschikt infAware over een eigen AI-omgeving op basis van open-source technologie. Gemeenten kunnen hiermee veilig experimenteren zonder dat data buiten de eigen omgeving komt.

Digitale soevereiniteit en AI

AI binnen publieke waarden

infAware kijkt niet alleen naar de mogelijkheden van AI, maar ook naar de impact op privacy, autonomie en afhankelijkheid van leveranciers. Als gemeente moet je kunnen verantwoorden welke AI je inzet, waarom en met welke waarborgen.

Daarom besteden wij in onze aanpak expliciet aandacht aan:

  • Open standaarden en open-source oplossingen
  • Datasoevereiniteit en gegevensbeheer
  • Europese alternatieven voor Amerikaanse platformen
  • Transparantie en uitlegbaarheid van AI-beslissingen
  • Borging van publieke waarden in AI-systemen

Eigen AI-omgeving

Zelf ervaren wat AI kan betekenen

Voor onderzoek, documentanalyse en kennisontsluiting beschikt infAware over een eigen AI-omgeving op basis van open-source technologie.

Veilig experimenteren

Hiermee kunnen gemeenten veilig experimenteren en leren, zonder direct afhankelijk te zijn van commerciële AI-platformen. Data blijft binnen de eigen omgeving en medewerkers kunnen op hun eigen tempo kennismaken met de mogelijkheden van AI.

Klaar voor de volgende stap?

Verantwoord aan de slag met AI

Of je nu wilt starten met AI-beleid, een AI-scan wilt uitvoeren of medewerkers wilt voorbereiden op verantwoord gebruik van AI: wij helpen je verder. Praktisch, onafhankelijk en afgestemd op jouw gemeente.

Plan een kennismaking